U bent hier:  Home  >  Actueel  >  Nieuws  >  Eerste evaluatie veldproef Bokashi

Eerste evaluatie veldproef Bokashi

Eerste evaluatie veldproef Bokashi

Achtergrond en aanleiding

In Nederland neemt het belang van goed bodembeheer toe. Door intensivering binnen de landbouw, het inzetten injecteren van drijfmest en een hoog kunstmestgehalte is de bodemvruchtbaarheid op veel plaatsen teruggelopen.

Daarnaast biedt het vervaardigen van bokashi mogelijke voordelen voor de gemeenten. Gemeenten en waterschappen moeten vaak hoge kosten maken voor het afvoeren en verwerken van de groenstromen die vrijkomen uit berm-, sloot- en snoeibeheer. Ook terrein beherende organisaties (TBO’s) hebben vaak te maken met meerkosten om natuurstromen af te kunnen zetten. Deze reststromen kunnen waardevolle basismaterialen zijn voor bokashi. Het is interessant om deze lokale groenstromen ook lokaal te verwerken en hiermee lokale kringlopen te sluiten.

In het gebied Noordelijke Friese Wouden zijn verschillende partijen zoals gemeente, waterschap, MKB, Noardlike Fryske Wâlden en onderwijsinstellingen met elkaar rond de tafel gaan zitten om problemen tot kansen om te kunnen vormen.

Meerjarige onderzoeken naar de effecten van bokashi in de bodem op grasland en bouwland (maïs) op verschillende locaties is nog maar zeer beperkt uitgevoerd. nog niet eerder uitgevoerd. Bokashi werd van oorsprong met name kleinschalig gebruikt voor de verwerking van tuin- en huisafval. Een onderzoek op deze schaal naar de effecten van gefermenteerd organisch materiaal op de bodem is zeer innovatief.

Wat is bokashi?

Bokashi is een organische meststof die na fermentatie onder anaerobe omstandigheden (zonder zuurstof) ontstaat. Bokashi is het Japanse woord voor “goed gefermenteerd organisch materiaal”. Het materiaal wordt door de aanwezige effectieve micro-organismen onder anaerobe omstandigheden omgezet. Bij dit proces blijft de temperatuur onder de 40°C, waarbij de pH zakt naar 3,5 tot 4. Om dit effect van een dalende PH tegen te gaan wordt kalkhoudend materiaal toegevoegd. Na circa 6-8 weken, al naar gelang het gebruikte uitgangsmateriaal, is de bokashi klaar.

Bokashi maken is een effectieve manier om organische materialen om te zetten tot een rijke bodemverbeteraar. Een mogelijke kans voor TBO’s, waterschappen en gemeenten om reststromen (bermgras en hekkelmateriaal) duurzaam te benutten.

De methode om bokashi te maken wordt inmiddels op een aantal plaatsen in Nederland toegepast. Het is zeer gewenst om meer onderzoek uit te voeren naar de effecten van bokashi op de bodem en wat er met het ingangsmateriaal in het fermenteerproces gebeurt.

Doel van het project

Het doel van het project is het verkrijgen van een onderbouwd overzicht van de werking, mogelijkheden en kansen van bokashi en de verspreiding en borging van de opgedane kennis.  Om hiertoe te komen zijn er verschillende complementaire lijnen opgepaktdie we willen oppakken:

  1. Het uitvoeren van een veldproef (vijf locaties), waarbij het effect op de bodemvruchtbaarheid, waterretentie, de toepasbaarheid en de economische perspectieven van bokashi worden onderzocht.
  2. Inventarisatie van reeds uitgevoerde onderzoeken (duurzame bodemverbeteraars) en resultaten zowel nationaal als internationaal.
  3. Samenwerking en afstemming met complementaire onderzoeken.
  4. Onderwijsontwikkeling en borging kennis binnen kennisinstellingen.

Tussenresultaten

De pilot loopt nu een jaar en zal minimaal nog twee jaren doorlopen. Het was niet de verwachting dat er binnen een jaar duidelijke effecten zichtbaar zouden zijn. Toch kan er voorzichtig gezegd worden dat er op enkele locaties een hoge afbraaksnelheid van bokashi is. Dit betekent dat er bodemleven is dat om weet te gaan met het moeilijk afbreekbare materiaal. Toch is het ook zo dat er veel verschillen waren in de aanwezigheid van bodemleven bij de nulmeting. Het is daarom goed geweest een tussenevaluatie te doen en de vervolgstappen te benoemen. Eén van de andere belangrijke speerpunten van het project is het aantonen van organische stofopbouw in de bodem. Dit is echter ook een proces wat meerdere jaren nodig heeft om significant te kunnen worden aangetoond. Over het algemeen kunnen we stellen dat het eerste jaar goed verlopen is en dat er vol goede moed gestart wordt aan het tweede proefjaar!

Dit project is mede mogelijk door de partners KennisCentrum Natuur en Leefomgeving (KCNL), het ondernemersfonds Dantumadeel, Wetterskip Fryslân, Noardlike Fryske Wâlden, Mulder Agro en de onderwijsinstellingen Van Hall Larenstein en Nordwin College.

Filmpje uitrijden Bokashi op proefvelden