U bent hier:  Home  >  Projecten  >  Afgeronde projecten  >  Project steenmeel

Project steenmeel

Project steenmeel

Via de Groene Kennis Coöperatie (GKC) van het toenmalige ministerie van LNV kwam bij de Kenniswerkplaats Noordoost Fryslân de vraag binnen of wij in Noordoost Friesland ook meer informatie over steenmeel wensten te verkrijgen. Tot op dat moment was bij de betrokkenen bij de kenniswerkplaats niets bekend over steenmeel. Uit pure nieuwsgierigheid hebben wij het bedrijf Arcadis, die aanbood om ons meer informatie over steenmeel  te verstrekken, uitgenodigd.

Proefproject
Na deze eerste boeiende presentatie ontstond het idee om hier een proefproject voor Noordoost Friesland te realiseren, aangezien de inzet van studenten een belangrijke schakel kon vormen in het uitvoeren van het project. Volgens de vertegenwoordiger van Arcadis was het in eerste instantie van belang om voldoende agrariërs bijeen te krijgen die mee wilden werken aan het project steenmeel. Navraag bij een aantal ondernemers in de regio leverde spontaan een aantal zeer geïnteresseerde agrarisch ondernemers op, maar ook een loonbedrijf en een foeragehandel uit de regio waren direct bereid om mee te werken.

Inspiratie
Tijdens de eerste bijeenkomst zijn alle partijen voorgelicht over het project steenmeel. Een aantal van de aanwezigen hadden er in de praktijk al eens mee te maken gehad maar nog nooit op de wijze die nu door Arcadis werd voorgesteld. De aanwezige agrariërs en andere ondernemers raakten zeer geïnspireerd door hetgeen wat werd verteld. Allen gaven direct en spontaan aan verder mee te willen draaien in de voorgestelde pilot. Daarna is met alle betrokken partijen doorgesproken hoe een eerste opzet van het project er uit zou kunnen zien en wat er van hun werd verwacht.

Verduurzaming landbouw
Steenmeel kan een bijdrage leveren aan de verduurzaming van de landbouw. Steenmeel herstelt de bodemmineralogie en introduceert een nieuwe kijk op bodemvruchtbaarheid. Onderzoeksrapporten uit het begin van de vorige eeuw voldoen niet meer aan de landbouwwetenschappelijke eisen van deze tijd. Recent wetenschappelijk onderzoek is beter onderbouwd maar schaars. Daarom is praktijkonderzoek nodig om vast te stellen op welke wijze deze ‘natuurlijke’ vorm van bemesting optimaal kan worden ingezet in de landbouw.

Overschaduwd
De afgelopen zestig jaar lag de focus in de landbouw op intensivering en voldeed de oorspronkelijke wijze van bemesting niet meer. Met de introductie van kunstmest eind achttiende eeuw en zijn overweldigende opbrengstverhoging werd de steenmeel bemesting geheel overschaduwd en ging de kennis over minerale bodemvruchtbaarheid verloren.

Kunstmest
Kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen maakten het mede mogelijk dat Nederland wereldwijd de tweede grootste exporteur van agrarische producten werd. Een prestatie van formaat, maar de bijeffecten worden groter:
• plant- en dierziektes steken de kop op;
• uitspoeling van nutriënten en restanten van gewasbeschermingsmiddelen beïnvloeden de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater;
• gewasopbrengsten en de kwaliteit van gewassen staan onder druk.
Een deel van deze bijeffecten is het gevolg van afbraak en uitmijnen van de natuurlijke bodemmineralen zonder dat deze weer worden aangevuld.

Positief effect
Het doel van dit proefproject is het aantonen van een positief effect op de bodem en het gewas als gevolg van het éénmalig opbrengen van steenmeel ter plaatse van de proeflocaties (veeteeltbedrijven).Omdat het hierbij gaat om de langdurige werking heeft dit project een doorlooptijd van drie jaar.

Studenten
Inmiddels hebben studenten van Nordwincollege, Van Hall Larenstein en Wageningen University onderzoeken gedaan naar de effecten van steenmeel op bodemvruchtbaarheid en grasopbrengst.

Samenwerking
Het project is een samenwerking van ARCADIS, de gemeente Dantumadeel, de Kenniswerkplaats Noordoost Fryslân, Mulder Agro, Agriton en enkele agrariërs van Vereniging Agrarisch Landschapsbeheer Dantumadeel (VALD).